Jak wygląda egzamin na patent

Dwie części, obie trzeba zdać

Egzamin składa się z części teoretycznej i praktycznej, a warunkiem zdania jest ocena pozytywna z obu (§ 17 ust. 1-2). Nie ma tu przeliczania jednej na drugą: świetny wynik testu nie ratuje nieudanego cumowania.

Część teoretyczna

Podstawa: § 17 ust. 3-6. Pytania przygotowuje komisja na podstawie zakresu wymagań właściwego dla danego patentu, a zestawy zatwierdza jej przewodniczący, opatrując je datą i czytelnym podpisem (§ 17 ust. 12). Tematy egzaminacyjne są objęte tajemnicą (§ 17 ust. 13-14).

Część praktyczna

Komisja wybiera elementy do wykonania indywidualnie dla każdego zdającego. Na patentach żeglarza jachtowego, jachtowego sternika morskiego, sternika motorowodnego i motorowodnego sternika morskiego sprawdzane są wybrane elementy manewrowania jachtem. Wynik pozytywny to prawidłowe wykonanie WSZYSTKICH wskazanych elementów, przy czym jeden źle wykonany element wolno powtórzyć raz (§ 17 ust. 10-11).

Zakres wymagań, czyli czego się uczyć

Zakres wymagań egzaminacyjnych określa załącznik nr 4 do rozporządzenia (§ 15). To on, a nie program konkretnej szkoły, wyznacza, co może pojawić się w teście. Materiał serwisu jest podzielony dokładnie na te obszary:

• Budowa jachtu i silniki

  Kadłub, osprzęt, instalacje pokładowe, silniki zaburtowe i stacjonarne, układy napędowe i sterowe.

• Teoria żeglowania

  Kursy względem wiatru, wiatr rzeczywisty i pozorny, praca żagli, siły działające na jacht, stateczność i żegluga w trudnych warunkach.

• Manewrowanie i eksploatacja

  Manewry pod żaglami i na silniku, cumowanie, kotwiczenie, prowadzenie skutera wodnego i praca sterem.

• Locja i nawigacja

  Oznakowanie dróg wodnych, mapy i wydawnictwa nawigacyjne, pływy, nawigacja terestryczna i zliczeniowa, urządzenia nawigacyjne.

• Meteorologia

  Skala Beauforta, fronty i układy baryczne, chmury, komunikaty meteorologiczne i planowanie rejsu pod pogodę.

• Ratownictwo i bezpieczeństwo

  Środki bezpieczeństwa, człowiek za burtą, pierwsza pomoc, hipotermia, pożar, GMDSS i współpraca ze służbami ratowniczymi.

• Przepisy i prawo drogi

  MPZZM i przepisy żeglugowe, światła i znaki, patenty i uprawnienia, ochrona wód, etykieta jachtowa.

Pułapka do zapamiętania. Egzamin na jachtowego sternika morskiego dla osoby BEZ patentu żeglarza jachtowego obejmuje zakres wiedzy teoretycznej z części I i II załącznika naraz. Tak samo po stronie motorowodnej: egzamin na motorowodnego sternika morskiego bez patentu sternika motorowodnego obejmuje części III i IV. To dwa razy więcej materiału na ten sam arkusz.

Komisja i przebieg

• Egzamin przeprowadza komisja powołana przez właściwy polski związek sportowy albo przez podmiot upoważniony przez ministra właściwego do spraw kultury fizycznej. W składzie co najmniej przewodniczący i sekretarz, dodatkowo od jednego do trzech członków (§ 16).
• Przewodniczący sprawuje ogólny nadzór nad testem, a na sali przez cały czas dyżuruje co najmniej jedna osoba ze składu komisji (§ 17 ust. 9).
• Z przeprowadzonego egzaminu sporządza się protokół (§ 19). Podczas egzaminu może być obecny obserwator - przedstawiciel ministra właściwego do spraw kultury fizycznej (§ 21).
• Egzaminator nie może egzaminować osób sobie najbliższych ani takich, z którymi łączy go stosunek prawny wpływający na jego prawa lub obowiązki (§ 18).

Ile to kosztuje

Opłaty dla uczniów i studentów w wieku do 26 lat podlegają obniżeniu o 50 procent (§ 22 ust. 3). Ustawa zakreśla przy tym górny pułap: nie więcej niż 500 zł za egzamin i 50 zł za wydanie dokumentu (art. 37a ust. 11 ustawy o żegludze śródlądowej).

Niezdany egzamin kosztuje drugi raz tyle samo. W przypadku niezaliczenia można przystąpić ponownie po powtórnym uiszczeniu opłaty (§ 20 ust. 1). Liczby podejść przepis nie ogranicza - ogranicza ją portfel.

Dokumenty po egzaminie

Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest spełnienie wymogów dla danego patentu oraz przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty egzaminacyjnej (§ 14). Po zdaniu składa się do właściwego związku wniosek o wydanie patentu ze zdjęciem 3,5 x 4,5 cm, zaświadczenie o zdaniu egzaminu, dokumenty potwierdzające staż, a przy osobie małoletniej - pisemną zgodę rodziców lub opiekunów prawnych (§ 4).